Epistel juli/augustus 2017: Verbinden

|   Epistels

Verbindingsketen

Vorig jaar is in Epistel begonnen met verbindingsketens. De bedoeling is een trits van collega’s aan het woord te laten over een bepaald onderwerp. Een collega die aan het woord is geweest geeft de beurt door aan een andere collega en zo ontstaat een verbindingsketen. In deze Epistel beantwoordt Marieke Snijder (AMC) een vraag van Mariette Hooiveld:

Jij werkt bij het AMC als wetenschappelijk coördinator van de HELIUS studie. Hierin staan 3 onderzoeksgebieden centraal: cardiovasculaire ziekten, geestelijke gezondheid en infectieziekten. Binnen het Nederlands epidemiologie-wereldje zijn dit redelijk gescheiden werelden. Hoe zie jij dit? Zijn de gebruikte epidemiologische designs en methoden echt verschillend of blijft het allemaal (dezelfde) epidemiologie met andere uitkomstmaten?

Antwoord:
De HELIUS studie is een grootschalig gezondheidsonderzoek, met het doel om inzicht te krijgen in de oorzaken van gezondheidsverschillen tussen verschillende bevolkingsgroepen en hiermee bij te dragen aan kennis over de etiologie van ziekten in het algemeen. In 2011-2015 vonden de baseline metingen plaats onder bijna 25.000 deelnemers met een Nederlandse, Hindoestaans-Surinaamse, Creools-Surinaamse, Turkse, Marokkaanse of Ghanese afkomst.

We hebben in de HELIUS studie inderdaad gekozen voor 3 onderzoeksthema’s om drie redenen: ten eerste waren er al enkele aanwijzingen voor verschillen in het voorkomen van deze aandoeningen tussen bevolkingsgroepen; ten tweede liggen mogelijk deels dezelfde determinanten ten grondslag aan deze aandoeningen; ten derde waren er aanwijzingen dat deze aandoeningen onderling met elkaar gelinkt zouden kunnen zijn. Door deze onderzoeksgebieden met elkaar te combineren in één grote studie is de mogelijkheid ontstaan om deze links beter te onderzoeken.

Dat in de HELIUS studie deze 3 onderzoeksgebieden centraal staan heeft zeker invloed gehad op het design en de methoden van de HELIUS studie. Omdat elk onderzoeksgebied ook te maken heeft met zijn eigen specifieke determinanten/risicofactoren en meetmethoden, hebben we soms keuzes moeten maken die we wellicht niet hadden gemaakt als we een studie opgezet hadden met 1 specifieke uitkomst. Bijvoorbeeld, als we een onderzoek hadden opgezet alleen gericht op mentale gezondheid, dan hadden we wellicht een uitgebreid diagnostisch interview uitgevoerd om depressie en verschillende typen van depressie te meten (zoals bijvoorbeeld in het NESDA cohort), waar we nu ‘slechts’ depressieve symptomen hebben gemeten met de PHQ-9 vragenlijst. Omdat we in de toekomst naar incidentie van bijvoorbeeld hart- en vaatziekten willen kijken, was het voor ons belangrijk om op baseline grote aantallen te includeren. Kleinere aantallen waren wellicht ook al voldoende geweest als we bijvoorbeeld alleen een bepaalde infectieziekte hadden willen bestuderen. Op deze manier heeft de focus op 3 onderzoeksgebieden invloed gehad op de methoden en design van de studie.

Ondanks dat we ons soms in de methoden iets moesten beperken (ook om de deelnemer niet te veel te belasten), denken we dat dit zeker opweegt tegen de grote meerwaarde van het combineren van de 3 onderzoeksgebieden. Zo biedt HELIUS de mogelijkheid om te onderzoeken of het hebben van infectieziekten (‘infectious burden’) het risico op hart- en vaatziekten inderdaad verhoogt, of dat mensen met diabetes vatbaarder zijn voor infecties. Ook wordt bijvoorbeeld de relatie tussen depressie en hart- en vaatziekten binnen HELIUS onderzocht. Recent is het darm microbioom naar voren gekomen als mogelijke determinant van beide aandoeningen. Met HELIUS kunnen wij een belangrijke bijdrage leveren aan dit soort onderzoek waarin verschillende onderzoeksgebieden worden gecombineerd.

Geïnteresseerd om onderzoek te doen met gebruik van de HELIUS data? Kijk op www.heliusstudy.nl/nl/researchers/collaboration voor meer informatie of neem contact op met m.b.snijderamc.uva.nl.

Back